«Давярай свайму чуццю і дазваляй сабе права на няпэўнасць столькі, колькі табе трэба. У цябе наперадзе ўсё жыццё, каб зразумець, хто ты і чаго ты хочаш. Ты можаш ідэнтыфікаваць сябе як эйс зараз і перадумаць пазней. Ты можаш ідэнтыфікаваць сябе як эйс, але часам адчуваць сексуальную цягу. Ты можаш вырашыць займацца сэксам ці не займацца ім па мільёне важкіх прычын. Нішто з гэтага не з’яўляецца строгім правілам, і самае галоўнае — няма неабходнасці тлумачыць свой выбар». — Фостэр
Што значыць быць эйс-персонай?
Эйс-персоны — гэта тыя, хто адчувае невялікую або поўную адсутнасць сексуальнай цягі ці жадання сексуальнага кантакту. Гэтая арыентацыя ахоплівае цэлы спектр таго, як людзі перажываюць асексуальнасць. Эйс-персоны таксама выкарыстоўваюць скарачэнне «эйс» (Ace) для апісання сваёй сексуальнай арыентацыі.
Эйс-персона можа быць гетэрасексуальнай, гомасексуальнай, бісексуальнай або квір-персонай, паколькі сексуальная цяга — гэта толькі адзін з відаў цягі. Ты можаш ідэнтыфікаваць сябе як частку супольнасці ЛГБТК+ ці не. Важна пытацца пра гэта і паважаць асабістыя перавагі.
Ты можаш па-ранейшаму адчуваць фізічную, эмацыйную, ментальную і/або духоўную цягу да каго-небудзь, сустракацца, улюбляцца і ўступаць у шлюб, нават калі не займаешся сэксам ці не хочаш гэтага. Некаторыя эйс-персоны могуць займацца сэксам ці мастурбаваць, у той час як іншыя — не. Быць эйс-персонай проста азначае, што ты не адчуваеш жадання займацца сэксам.
Ключавыя Вызначэнні
-
Пол, прыпісаны пры нараджэнні: Пры нараджэнні лекары вызначаюць пол — мужчынскі ці жаночы — грунтуючыся на біялагічных прыкметах і храмасомах.
-
Гендар: Тое, што вызначае персону праз спектр феміннасці або маскуліннасці. Гэта ўключае ў сябе як сацыяльныя чаканні адносна паводзін, так і асабістае самаадчуванне і самаідэнтыфікацыю.
-
Сексуальная арыентацыя: Тое, да каго ты адчуваеш сексуальную цягу. Яна не вызначаецца полам або гендарам. Трансгендарныя персоны могуць мець любую сексуальную арыентацыю.
-
Цісгендарнасць: Гендарная ідэнтычнасць, пры якой пол, прыпісаны пры нараджэнні, і гендар супадаюць. Напрыклад, персона, якой пры нараджэнні прыпісалі жаночы пол, ідэнтыфікуе сябе як жанчыну.
-
Інтэрсекс-варыяцыі: Персоны з інтэрсекс-прыкметамі маюць біялагічныя характарыстыкі, якія не адпавядаюць тыповай бінарнай сістэме.
Каля 1% людзей у свеце з’яўляюцца асексуальнымі.
Як даведацца, што я эйс-персона, — і ці нармальна гэта?
Асексуальнасць — гэта абсалютна нармальна! Гэта такая ж здаровая арыентацыя, як і любая іншая, і ты па-ранейшаму можаш мець гарманічныя адносіны.
Можа быць складана разабрацца ў сабе, асабліва ўлічваючы, як шмат увагі надаецца сэксу ў масавай культуры. Гэта можа заняць час, і гэта нармальна. Хтосьці ведае гэта з ранняга ўзросту, а іншыя разумеюць гэта толькі пазней.
Пытанні для разважання:
-
Ці здаралася табе адчуваць сексуальную цягу да іншай персоны?
-
Ці хочаш ты ўдзельнічаць у сексуальных практыках?
-
Калі ты хочаш калі-небудзь сустракацца ці ўступіць у шлюб, ці хочаш ты, каб сэкс быў часткай гэтых адносін?
-
Калі ў тваім жыцці ўжо была сексуальная блізкасць, ці прыносіла гэта табе задавальненне? Ці ёсць у цябе жаданне паўтарыць падобны досвед?
Не хвалюйся, калі ў цябе пакуль няма адказаў. Усведамленне сваёй арыентацыі можа заняць час. Твая ідэнтычнасць можа мяняцца і развівацца, і гэта натуральна. Толькі табе дадзена правільна сябе вызначыць.
«Эксперыментаваць — гэта нармальна. Нармальна нейкі час выкарыстоўваць налепкі, а потым зразумець, што яны не падыходзяць. Гэта патрабуе часу. І гэта не робіць цябе «благім» чалавекам». — Нур
Як гэта — быць маладой эйс-персонай?
Могуць існаваць памылковыя ўяўленні адносна маладых эйс-персон. Хтосьці можа лічыць, што юны ўзрост замінае разумець сваю арыентацыю, аднак толькі табе дадзена права вызначаць, кім ты з’яўляешся насамрэч.
Сацыяльныя сеткі далі маладым людзям магчымасць камунікаваць і знаходзіць іншых эйс-персон. Магчыма, спачатку будзе складана знайсці сваю супольнасць, але вельмі важна адчуваць сувязь і падтрымку ад людзей, якія цябе разумеюць. Наяўнасць падтрымліваючага асяроддзя на гэтым шляху можа палегчыць яго.
«Я гады правяла ў адчуванні, што я зламаная. Насамрэч асексуальнасць, дысфарыя і трывожнасць — гэта ўсё часткі складанага набору пачуццяў, якія я адчуваю ў адносінах да сэксу і свайго цела, і гэта нармальна!» — Фостэр
Ці варта мне здзяйсняць камінг-аўт?
Камінг-аўт — гэта працэс прыняцця сваёй сексуальнасці і інфармаванне тых, каму ты хочаш пра гэта паведаміць. Няма неабходнасці здзяйсняць камінг-аўт, калі не хочаш або не адчуваеш сябе ў бяспецы.
Калі вырашышся, пачні з тых, каму давяраеш: з блізкага кола, сіблінгаў або звярнуўшыся па правераную псіхалагічную падтрымку. Рэакцыі могуць быць рознымі, і наяўнасць чалавека, з якім можна пагаварыць, можа дапамагчы. Некаторыя людзі не разумеюць, што значыць быць эйс-персонай, таму важна знайсці тых, хто акажа падтрымку.
У здаровым партнёрстве:
-
Паважаюць адно аднаго.
-
Выкарыстоўваюць імя і займеннікі, якім аддаюць перавагу. Ніколі не выкарыстоўваюць няправільны зварот наўмысна.
-
Давяраюць адно аднаму і прымаюць адрозненні.
-
Паважаюць патрэбу ў асабістай прастору (прыватнасці).
-
Цешацца заняткамі як разам, так і паасобку.
-
Паважаюць сексуальныя мяжы і могуць сказаць «не» сэксу.
-
Абмяркоўваюць спрэчныя пытанні спакойна і знаходзяць кампрамісы.
-
Дзеляцца сваёй сексуальнай гісторыяй і статусам здароўя.
-
Падыходзяць да сэксу і яго абмеркавання з той жа ўзаемнай павагай, якая прымяняецца да іншых пытанняў.
Калі ў адносінах прысутнічае кантроль, прымус або гвалт — гэта нездаровыя адносіны. Ты маеш права спыніць іх у любой момант.
Як клапаціцца пра здароўе, калі ты вырашыш уступіць у сексуальныя адносіны?
Некаторыя эйс-персоны вырашаюць уступаць у сексуальную блізкасць, калі знаходзяць падыходнага чалавека. У гэтым выпадку важна памятаць пра абарону. Клапаціцца пра сябе — значыць прымаць свядомыя рашэнні і выкарыстоўваць меры засцярогі. Сэкс (аральны, анальны, вагінальны), уключаючы выкарыстанне цацак, можа несці рызыкі перадачы ІППП і ВІЧ. Рэкамендуецца рэгулярна праходзіць тэсціраванне раз на год і кансультавацца з лекарамі.
Абарона ад цяжарнасці: Важна ведаць, што калі ў адной персоны ёсць пеніс і яечкі, а ў другой — похва і матка, можа наступіць цяжарнасць. Выкарыстоўвай прэзерватывы або іншыя метады кантрацэпцыі, калі хочаш яе прадухіліць.
Рызыкі і Абарона:
-
Аральны і анальны сэкс: Магчымыя рызыкі ВІЧ і ІППП. Абарона: прэзерватывы, дэнтальныя сурвэткі, PrEP (ДКП).
-
Вагінальны сэкс: Магчымыя рызыкі ВІЧ, ІППП і цяжарнасці. Абарона: прэзерватывы, кантрацэпцыя, PrEP (ДКП).
«Ідэнтыфікацыя сябе як эйс-персоны стала магутнай часткай майго шляху да таго, каб заявіць пра сваё права на асабістыя межы і ўсвядоміць, чаго я хачу. Усведамленне таго, што каханне і прыхільнасць не трэба заслугоўваць, падстройваючыся пад чужыя чаканні, стала для мяне сапраўдным вызваленнем». — Фостэр
Твае Правы і Падтрымка
Кожны чалавек мае права быць тым, хто ён ёсць. Ніхто, акрамя цябе, не мае права вызначаць тваю арыентацыю ці тое, як ты жывеш. Аднак часам законы і правілы не ўлічваюць нашы правы, таму важна вывучыць абстаноўку ў тваім рэгіёне.
Калі табе патрэбна падтрымка:
-
Звярніся да тых са старэйшага кола, каму ты давяраеш: блізкія людзі, сіблінгі або службы псіхалагічнай падтрымкі.
-
Шукай у інтэрнэце лакальныя НКА і групы падтрымкі ў тваім раёне.
-
Звяртайся да дружалюбных лекараў, якія гарантуюць канфідэнцыйнасць.
«Камінг-аўт — гэта доўгі працэс. Мая ідэнтычнасць пастаянна развіваецца, і ў мяне ёсць усё жыццё, каб адкрыцца свету. Мая ідэнтычнасць належыць мне». — Тайюнік
ДУМАЕШ, ТЫ МОЖАШ БЫЦЬ ЭЙС-ПЕРСОНАЙ? ЦЯБЕ ЛЮБЯЦЬ І ЦЭНЯЦЬ ЗА ТОЕ, ХТО ТЫ ЁСЦЬ.



