Індэкс BLDPI
BLDPI (Belarus LGBTQ+ Discourse Pressure Index)
Гэта даследчы інструмент, распрацаваны LGBTQ+ House для колькаснага вымярэння дыскурсіўнага ціску на ЛГБТК+ у публічным інфаполі Беларусі. У разлік уключаюцца толькі крыніцы з рэдакцыйнай геаграфіяй унутры Беларусі; крыніцы, чыя рэдакцыя знаходзіцца па-за межамі краіны і працуе “на Беларусь”, наўмысна выключаюцца для захавання валіднасці вымярэння менавіта ўнутранага інфармацыйнага асяроддзя. У якасці платформы назірання выкарыстоўваецца Telegram: у межах абранай рамкі назірання і даступнасці публічных паведамленняў ён забяспечвае супастаўнасць здабывання кантэнту і дастатковую паўнату прадстаўлення тыпаў крыніц для рэгулярнага маніторынгу; адзінка назірання — публічнае паведамленне канкрэтнай крыніцы (уключаючы перасылкі), паколькі мы вымяраем дыскурсіўны ціск як факт распаўсюджвання і ўзмацнення сігналу гэтай крыніцай, а не першапачатковае аўтарства.
Архітэктура апрацоўкі рэалізавана як каскадны NLP-канвеер (cascading NLP pipeline) — пошук і адбор рэлевантных паведамленняў, нармалізацыя, семантычная класіфікацыя і здабыванне прыкмет — з наступнай абавязковай ручной аналітычнай верыфікацыяй кожнага ўключанага ў разлік паведамлення (100% human-in-the-loop), аўдытам якасці і паўторнымі праверкамі ўстойлівасці вынікаў на ручных падвыбарках; шкалы кадзіравання і правілы катэгорызацыі фіксаваныя і прымяняюцца паслядоўна.
Ключавым этапам канвеера з'яўляецца прысваенне кожнаму паведамленню ацэнкі інтэнсіўнасці ціску (Dp) на аснове семантычнага кадзіравання зместу і кантэксту: улічваюцца не толькі відавочныя фармулёўкі, але і імпліцытныя рытарычныя сігналы (уключаючы сарказм, намёкі, дыскрэдытуючыя прыёмы і стыгматызуючую лексіку), а таксама спосабы інструменталізацыі тэмы для стварэння або ўзмацнення ціску. Выніковае кадзіраванне пацвярджаецца абавязковай ручной аналітычнай верыфікацыяй паведамленняў, уключаных у разлік, што зніжае рызыку сістэматычных памылак інтэрпрэтацыі і класіфікацыі.
Крыніцы ўнутры рамкі назірання класіфікуюцца па фіксаваных катэгорыях, якія выкарыстоўваюцца ў разліках і візуалізацыях: праўладныя грамадскія арганізацыі і афіляваныя структуры, судова-прававая сфера, рэгіянальныя медыя, рэспубліканскія медыя, персанальныя прапагандысцкія каналы і інфлюэнсеры, сілавыя структуры, дзяржаўныя прадпрыемствы, органы выканаўчай улады, а таксама «жоўтыя» анлайн-паблікі.
Усе змены рамкі назірання фіксуюцца і прымяняюцца паслядоўна; пры істотных зменах указваецца іх уплыў на супастаўнасць шэрагаў.
Індэкс складаецца з дзвюх узаемадапаўняльных метрык:
PI (Monthly Pressure Index) — інтэгральная ацэнка ўзроўню ціску за месяц: кожнаму паведамленню прысвойваецца ацэнка інтэнсіўнасці ціску Dp, якая агрэгуецца з улікам інстытуцыйнай вагі катэгорыі крыніцы Wk (фармалізаванай ацэнкі інстытуцыйнай здольнасці крыніцы ўзмацняць ціск у сілу яе пазіцыі і паўнамоцтваў у сацыяльнай/адміністрацыйнай структуры) і маштабу аўдыторыі La, дзе ахоп нармалізуецца лагарыфмічна: La = log10(1 + subscribersa). Для паведамлення: PIp = Dp · Wk · La, для месяца: PI = Σ PIp; інтэрпрэтацыя прамая: чым вышэйшы PI, тым вышэйшы дыскурсіўны ціск.
PDI (Monthly Positive Deviation Index) — паказчык пазітыўных адхіленняў: PDIp = D+p · Wk · La, PDI = Σ PDIp; інтэрпрэтацыя прамая: чым вышэйшы PDI, тым больш пазітыўных адхіленняў — сігналаў у інфаполі, якія падтрымліваюць і зніжаюць ціск.
Дыскурсіўны ціск па катэгорыях крыніц (PI) і пазітыўныя адхіленні (PDI)
Слупок PI паказвае сумарны ціск за месяц, а сегменты — унёсак узбуйненых катэгорый крыніц. Побач прыведзены PDI за той жа перыяд, які адлюстроўвае сумарныя пазітыўныя дэвіяцыі.
Дзённая дынаміка: паведамленні з ціскам і пазітыўныя адхіленні
Графік паказвае колькасць паведамленняў па днях з прыкметамі дыскурсіўнага ціску і падтрымліваючымі сігналамі, каб фіксаваць даты актывізацыі і пікі кампаній у інфаполі. Гэта частотны індыкатар, улічваецца толькі лічба паведамленняў. Ацэнка інтэнсіўнасці ціску, вагі катэгорый крыніц і лагарыфмічная нармалізацыя ахопу не прымяняюцца.
Вынікі і зводныя матэрыялы
Вынікі і зводныя матэрыялы
Для кожнага месяца публікуем кароткую выснову па дынаміцы PI/PDI і прыкладаем PDF-зводку паведамленняў, якія ўвайшлі ў разлік. Публічная версія змяшчае агрэгаваныя вынікі; пашыраныя зрэзы і дэталізацыя даступныя партнёрам у закрытым доступе.
У красавіку 2026 года быў зафіксаваны рэзкі рост дыскурсіўнага ціску: 426 негатыўных пастоў, а індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) дасягнуў 5020.0. Гэта абсалютныя максімумы за ўвесь перыяд назірання як паводле колькасці негатыўных пастоў, так і паводле значэння індэкса. У параўнанні з папярэднім месяцам індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) вырас на 283.8%, а колькасць негатыўных пастоў — на 100.9%, што паказвае на маштабнае ўзмацненне ціску ў публічным полі. Гэты скачок звязаны з прыняццем у Беларусі закона аб адміністрацыйнай адказнасці за «прапаганду гомасексуальных адносін, змены полу, бяздзетнасці і педафіліі».
Пазітыўная дынаміка практычна адсутнічала: за месяц быў выяўлены толькі 1 пазітыўны пост, а індэкс пазітыўных дэвіяцый (PDI) склаў 8.0. Структура ціску прыкметна змянілася: удзельная вага катэгорыі «СМІ» ў агульным індэксе вырасла на 16.0 працэнтнага пункта, «Дзяржаўны апарат» — на 20.5 працэнтнага пункта, тады як доля катэгорыі «Прапаганда» знізілася на 40.3 працэнтнага пункта. Гэта азначае зрушэнне цэнтра ціску ад прапагандысцкіх крыніц да інстытуцыйных і медыйных каналаў.
У сакавіку 2026 года зафіксавана 212 негатыўных пастоў, а індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) склаў 1308.0. У параўнанні з папярэднім месяцам ціск узмацніўся: індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) вырас на 12.5%, а колькасць негатыўных пастоў павялічылася на 7.1%.
Пазітыўныя пасты ў справаздачным месяцы не выяўлены, індэкс пазітыўных дэвіяцый (PDI) застаўся на ўзроўні 0.0. Пры гэтым выразных структурных зрухаў і анамалій не зафіксавана: рост негатыўнай актыўнасці выглядае як колькаснае ўзмацненне ўжо існага дыскурсіўнага фону, без прыкмет рэзкай змены яго характару.
У лютым 2026 года зафіксавана 194 негатыўныя пасты, а індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) склаў 1102.0. У параўнанні з папярэднім месяцам ціск знізіўся: індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) скараціўся на 31.2%, а колькасць негатыўных пастоў — на 39.8%. Пры гэтым пазітыўны контур заставаўся практычна незаўважным: адзначана толькі 2 пазітыўныя пасты, індэкс пазітыўных дэвіяцый (PDI) склаў 27.0.
Галоўная структурная змена месяца звязаная з катэгорыяй «СМІ»: яе ўдзельная вага ў агульным індэксе дыскурсіўнага ціску вырасла на 11.7 працэнтнага пункта адносна мінулага месяца. Гэта азначае, што нават на фоне агульнага зніжэння негатыўных пастоў і сукупнага ціску ўнёсак медыйнага сегмента ў фарміраванне негатыўнага парадку дня стаў прыкметна вышэйшым. Іншымі словамі, у лютым ціск аслаб колькасна, але ўнутры структуры негатыўнага масіву роля «СМІ» узмацнілася.
У студзені 2026 года ціск у публічным полі рэзка ўзмацніўся: зафіксавана 322 негатыўныя допісы, а індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) дасягнуў 1601.0. У параўнанні з папярэднім месяцам колькасць негатыўных допісаў вырасла на 47.0%, а індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) — на 39.7%. Гэта не проста рост, а абсалютны рэкорд за ўвесь перыяд назірання па колькасці негатыўных допісаў.
Пазітыўны контур у справаздачным месяцы практычна адсутнічаў: адзначаны толькі 1 пазітыўны допіс. Найбольш выяўлены ўсплёск ціску прыпаў на 19 студзеня 2026 года, калі было апублікавана 27 негатыўных допісаў — гэта стала анамальным пікам у межах месяца. Такім чынам, студзень характарызуецца максімальнай канцэнтрацыяй негатыўных допісаў пры амаль поўнай адсутнасці пазітыўных.
У снежні 2025 года зафіксавана 219 негатыўных пастоў; індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) склаў 1146.0. У параўнанні з папярэднім месяцам колькасць негатыўных пастоў знізілася на 1,8%, аднак індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) адначасова вырас на 1,0%, што паказвае на захаванне высокага ўзроўню негатыўнага фону пры некалькі большай канцэнтрацыі ціску ў асобных паведамленнях.
Пазітыўныя пасты ў справаздачным месяцы адсутнічалі. Ярка выяўленых структурных зрухаў і анамалій у снежні не адзначана, таму агульную карціну месяца можна ахарактарызаваць як устойліва неспрыяльную: негатыўная павестка захоўвалася, а кампенсавальнай пазітыўнай актыўнасці не назіралася.
У лістападзе 2025 года зафіксавана 223 негатыўныя пасты, а індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) склаў 1135.0. У параўнанні з папярэднім месяцам ціск прыкметна знізіўся: індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) зменшыўся на 32.3%, а колькасць негатыўных пастоў — на 23.6%. Пры гэтым пазітыўны парадак дня заставаўся мінімальным: адзначана толькі 3 пазітыўныя пасты, індэкс пазітыўных дэвіяцый (PDI) склаў 43.0.
На фоне агульнага зніжэння ціску ў структуры негатыўнага кантэнту ўзмацнілася катэгорыя «Прапаганда»: яе ўдзельная вага ў агульным індэксе ціску вырасла на 13.1 працэнтнага пункта адносна мінулага месяца. Гэта ўказвае не на раўнамернае аслабленне ціску, а на яго пераразмеркаванне на карысць больш выразнага прапагандысцкага кампанента. Асобна вылучаецца 10 лістапада 2025 года, калі быў зафіксаваны анамальны ўсплёск — 19 негатыўных пастоў за дзень, што стала максімальным сутачным значэннем месяца.
У кастрычніку 2025 года зафіксавана 292 негатыўныя допісы пры значэнні індэкса дыскурсіўнага ціску (PI) 1676.0. У параўнанні з папярэднім месяцам індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) знізіўся на 11.9%, аднак колькасць негатыўных допісаў, наадварот, вырасла на 0.7%. Гэта робіць кастрычнік месяцам з рэкордам за ўвесь перыяд назірання па колькасці негатыўных допісаў: такога аб’ёму — 292 — раней не фіксавалася.
Структура ціску прыкметна зрушылася: удзельная вага катэгорыі «СМІ» ў агульным індэксе ціску скарацілася на 20.8 працэнтнага пункта ў параўнанні з мінулым месяцам, тады як унёсак катэгорыі «Прапаганда» вырас на 12.1 працэнтнага пункта, а катэгорыі «Дзяржапарат» — на 11.1 працэнтнага пункта. На гэтым фоне пазітыўныя допісы заставаліся адзінкавымі: у кастрычніку зарэгістравана 5 такіх паведамленняў, а індэкс пазітыўных дэвіяцый (PDI) склаў 72.0, што ўказвае на вельмі слабую пазітыўную процівагу ў агульным масіве публікацый.
У верасні 2025 года зафіксавана 290 негатыўных пастоў, а індэкс дыскурсіўнага ціску (PI) склаў 1902.0. На гэтым фоне пазітыўны парадак дня быў выражаны мінімальна: выяўлена ўсяго 4 пазітыўныя пасты, індэкс пазітыўных дэвіацый (PDI) — 71.0.
Галоўнай падзеяй месяца стаў анамальны ўсплёск ціску 17 верасня 2025 года, калі было апублікавана 55 негатыўных пастоў — гэта максімальны сутачны паказчык за справаздачны перыяд. Пры агульнай стабільнасці месячнай дынамікі менавіта гэты пік вызначыў найбольш напружаны эпізод верасня і пацвердзіў дысбаланс, які захоўваецца, паміж негатыўнымі і пазітыўнымі пастамі.