У большасці з нас амаль няма ведаў пра тое, як уладкаваны гендэр. Таму важна разабрацца ў распаўсюджаных памылковых уяўленнях, якія тычацца дзяцей і моладзі.
Міф: Дзеці занадта малыя, каб разумець свой гендэр
Насамрэч, усведамленне гендэру прыходзіць да большасці з нас даволі рана. Паводле міжнародных даследаванняў, да чатырох гадоў у большасці дзяцей ужо ёсць стабільнае пачуццё сваёй гендэрнай ідэнтычнасці.
Гэты падмурак асобы ідзе знутры кожна_й з нас. Мы не сумняваемся, калі цысгендэрныя дзеці кажуць пра свой гендэр у раннім узросце. Дык чаму мы ставім пад сумнеў словы трансгендэрных або небінарных дзяцей у тым жа ўзросце?
Міф: З малымі дзецьмі не варта размаўляць пра гендэрную шматстайнасць
Мы пачынаем камунікаваць з дзецьмі пра гендэр з моманту іх нараджэння. Яны літаральна купаюцца ў стэрэатыпах пра тое, як «павінны» выглядаць і паводзіць сябе дзеці розных гендэраў. Гэтыя паведамленні прыходзяць адусюль: ад дарослых, з кніг, мультфільмаў і рэкламы цацак.
Даследаванні паказваюць, што такія жорсткія рамкі замінаюць дзецям раскрываць свой патэнцыял. Напрыклад, адно буйное даследаванне 2017 года паказала: у 5 гадоў дзеці не робяць адрозненняў паміж хлопчыкамі і дзяўчынкамі ў тым, хто можа быць «вельмі-вельмі разумным». Але ўжо да 6 гадоў дзяўчынкі пачынаюць лічыць хлопчыкаў больш здольнымі да інтэлектуальных гульняў і самі адхіляюцца ад такіх заняткаў.
Калі ты не будзеш прапаноўваць дзецям іншыя погляды на гендэр, яны проста ўбяруць у сябе тыя шаблоны, якія дыктуе грамадства, — і ў выніку прайграем мы ўсе.
Міф: Персона з'яўляецца трансгендэрнай, толькі калі заяўляе пра гэта ў раннім дзяцінстве
Хаця шматлікія трансгендэрныя персоны кажуць, што ўсвядомілі сябе, як толькі даведаліся пра існаванне гендэрнага спектра, для іншых шлях да адкрытага жыцця займае больш часу.
Для некаторых разуменне сябе — гэта складаны працэс, які доўжыцца да падлеткавага ўзросту, студэнцтва ці нават сталасці. Многія адчуваюць сябе «іншымі», але не могуць звязаць гэта з гендэрам, пакуль не даведаюцца патрэбныя тэрміны або не ўбачаць ролевыя мадэлі. Палавое паспяванне і перыяд студэнцтва — частыя моманты, калі персоны пачынаюць лепш разумець свой гендэр. Часам чалавек здзяйсняе камінг-аўт як гей, лесбіянка ці бі-персона, перш чым разумее, што справа не ў арыентацыі, а ў ідэнтычнасці.
Стыгма і страх адхілення часта змушаюць людзей маўчаць. Даследаванні паказваюць велізарны разрыў: у сярэднім усведамленне сваёй трансгендэрнасці адбываецца ў 7,9 гадоў, але распавядаюць пра гэта блізкім толькі да 15,5 гадоў.
Міф: Існуе толькі два гендэры
Ідэя пра тое, што ёсць толькі два варыянты — мужчына і жанчына — называецца «гендэрным бінарызмам». Калі ў дзіцяці бінарны гендэр, значыць, ён_а ідэнтыфікуе сябе альбо як хлопчыка, альбо як дзяўчынку, незалежна ад прыпісанага пры нараджэнні полу.
Але насамрэч гендэр — гэта спектр. Персона можа мець небінарны гендэр: адчуваць сябе і тым, і іншым адначасова, ніводным з іх або кімсьці зусім іншым. Агендэрныя персоны наогул не адчуваюць у сябе наяўнасці гендэру.
Міф: Многія трансгендэрныя дзеці могуць «перадумаць»
Гэта складаная тэма, якая патрабуе далікатнага падыходу. Важна разумець: не ўсе дзеці, чыё гендэрнае выражэнне (адзенне, гульні) адрозніваецца ад стэрэатыпаў, з'яўляюцца трансгендэрнымі. Ідэнтычнасць і самавыражэнне — гэта розныя рэчы. Праз недахоп слоў дзецям часам патрэбен час, каб знайсці дакладнае апісанне сваіх пачуццяў у працэсе пошуку ідэнтычнасці.
Даныя медыцынскай супольнасці сведчаць пра тое, што трансгендэрныя дзеці ўпэўнены ў сабе не менш, чым іх цысгендэрныя аднагодкі. Чым даўжэй захоўваецца ідэнтычнасць, тым меншая верагоднасць яе змянення.
Выпадкі, калі ідэнтычнасць змяняецца, рэдкія, але яны здараюцца — і гэта частка чалавечай прыроды, характэрная для ўсіх людзей. Галоўнае тут — падтрымка. Даследаванні адназначныя: зацвярджэнне гендэру персоны жыццёва важна для яе здароўя і бяспекі.
Кожны з нас імкнецца да гармоніі з сабой — адчування адзінства паміж целам, ідэнтычнасцю і тым, як нас успрымае грамадства. Дапамагчы дзецям здабыць гэтую гармонію — значыць абараніць іх дабрабыт.
Міф: Быць трансгендэрнай або небінарнай персонай — гэта псіхічнае захворванне
Гэта не так. Сама па сабе трансгендэрнасць не з'яўляецца хваробай, гэта варыянт нормы.
Існуе паняцце «гендэрная дысфарыя», але яно апісвае не саму ідэнтычнасць, а цяжкі стрэс (дыстрэс), які персона пражывае з-за невыкананнасці (несупадзення) свайго самаадчування і прыпісанага пры нараджэнні полу. Таксама на псіхіку моладзі моцна цісне дыскрымінацыя і стыгма. Даследаванні даказваюць: калі ў трансгендэрнай персоны ёсць падтрымка сям'і і прызнанне яе гендэру, яе псіхічнае здароўе не адрозніваецца ад здароўя цысгендэрных аднагодкаў.
Міф: Трансгендэрныя і небінарныя людзі не могуць быць шчаслівымі
Хаця транс-моладзь часцей сутыкаецца з рызыкай суіцыду, сэлфхармам (наўмысным пашкоджаннем свайго цела) і дэпрэсіяй, гэтыя рызыкі звязаны са знешнім ціскам, а не з самой ідэнтычнасцю.
Самы магутны фактар поспеху і шчасця для маладых людзей — гэта падтрымка сям'і. Трансгендэрныя і небінарныя персоны ўсіх узростаў знаходзяць каханне, будуюць кар'еру, ствараюць сем'і і жывуць паўнавартасным, шчаслівым жыццём.
